De Zwerm Avatar

Notities

Wat kunnen organisaties leren van de rode oogstmier

In het kader van mijn onderzoek naar veranderende organisatiestructuren en businessmodellen, ben ik op dit moment het vorig jaar gepubliceerde boek ‘De kracht van de zwerm‘ van Jaap van Ginneken aan het lezen. Van Ginneken is als mediapsycholoog verbonden aan de vakgroep communicatiewetenschappen van de Universiteit van Amsterdam en houdt zich bezig met de mechanismen van rages, mediahypes en massagedrag. In het boek ‘De kracht van de zwerm’ zet Van Ginneken uiteen wat je van de natuur kunt leren over filerijden, virusmarketing, kudde-instinct op de beurs, maar ook over hoe organisaties werken (of niet werken). Als voorbeelden gebruikt hij daarbij het gedrag van o.a. schapen, vogels (zoals spreeuwen) en mieren.

Gisteren wees mijn collega Gerjanne Tiemens me op een al wat oudere, maar prachtige TED Talk van Deborah Gordon. Gordon doet al meer dan 20 jaar mierenonderzoek in de woestijn van Arizona (vlakbij de grens van Mexico). Het grootste deel van het jaar gebeurt er niets in het woestijngebied, maar in de zomer verschijnt Gordon. Dan bestudeert ze twee maanden lang elke dag van half zes ‘s ochtends tot een uur of twaalf ‘s middags, dezelfde mierensoort: de Pogonomyrmex barbatus (beter bekend als de rode oogstmier). Gordon verricht haar onderzoek al meer dan twintig jaar onveranderd. Ze telt de mieren die ‘s morgens in alle vroegte het nest verlaten om de omgeving te onderzoeken, ze telt de mieren die op zoek gaan naar voedsel, die terugkomen met voedsel, die het nest uitkomen met afval. Ze telt de interacties met buurmieren; ze observeert, telt en trekt daaruit haar conclusies. Aanrader!